Har bir tilning o'z "imzosi" bor — ona tilingiz qanday tuzilgan bo'lsa, yangi tilda shunday xatolar qilasiz. O'zbek tilida so'zlashuvchilar ingliz tilida ko'pincha bir xil joylarda qoqiladi. Mana eng keng tarqalgan 5 tasi va ularni tuzatish usuli.
1. "Since" va "for" — ikkinchisi e'tibordan chetda qoladi
- Xato: I am learning English since 2023.
- To'g'risi: I have been learning English since 2023.
O'zbek tilida "2023-yildan beri o'rganyapman" deymiz — fe'lning vaqtini alohida belgilamaymiz. Ingliz tilida esa since (boshlanish nuqtasi) va for (davomiylik) present perfect bilan ishlatiladi:
- since 2023 — boshlangan nuqta
- for two years — davomiylik
Usul: agar gapda "necha yildan beri" bo'lsa, have/has + V3 qo'llashni odat qiling.
2. "The" — ham ortiqcha, ham yetishmaydi
- Xato: I went to the school yesterday (maktab — boshqa mavzu, birinchi tilga olinayotgan tushuncha).
- Xato (teskari): I love the music. (umumiy mavzu — artikl kerak emas)
O'zbek tilida artikl yo'q, shuning uchun qaysi holatda kerakligi noaniq tuyuladi. Oddiy qoida:
- suhbatda birinchi marta eshitilgan tushuncha —
a - suhbatda allaqachon ma'lum narsa —
the - umumiy mavzu — artiklsiz
Usul: "men u yerga borganmanmi?" degan savol bering. Ha bo'lsa — the.
3. "Make" va "do" — o'zbek tilida ikkalasi ham "qilmoq"
- Xato: I will make my homework.
- To'g'risi: I will do my homework.
O'zbek tilida bitta "qilmoq" so'zi ikkala ma'noni beradi, ingliz tilida esa:
do— ish, vazifa, harakat: do homework, do work, do exercisesmake— yaratish, tayyorlash: make a cake, make a plan, make a mistake
Usul: "yaratdimmi yoki bajardimmi?" — yaratish bo'lsa make, aks holda do.
4. Bo'lishsizlik "no" bilan qo'sh
- Xato: I don't have no time.
- To'g'risi: I don't have any time.
O'zbek tilida "menda hech qanday vaqt yo'q" — bitta inkor yetarli. Ingliz tilida ham bitta inkor kifoya: don't, isn't, never bo'lsa, no o'rniga any ishlatiladi.
Usul: inkor bor gapda no o'rniga any yozing.
5. Prepozitsiya o'rnini adashtirish
- Xato: I arrived to Tashkent.
- To'g'risi: I arrived in Tashkent.
O'zbek tilida hamma joyga "-ga/-da" qo'shiladi, ingliz tilida esa joyga qarab turlicha:
- in — shahar, mamlakat, katta joylar
- at — aniq nuqta (at the station, at the office)
- arrive in / arrive at, lekin reach (prepozitsiyasiz)
Usul: joy uchun prepozitsiyani har bir yangi so'z bilan birga o'rganing: arrive in, get to, land at.
Xatolardan qo'rqmang — ular signal
Xato qilish — bu "bilmaslik" emas, balki o'rganish jarayonining belgisi. Muhimi — xatolarni tizimli tuzatish. O'qituvchi bilan ishlashning afzalligi shundaki, sizning shaxsiy xato naqshingiz aniq ko'rinadi va aynan unga qarshi mashqlar beriladi.
O'z darajangizni aniqlashni istasangiz — bepul demo darsda jonli suhbat asosida baholashingiz mumkin. Test to'ldirish shart emas.